اخباريگرى ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا « 1 » . ديشب بحث ما اين بود كه همان طورى كه آبى كه از چشمه‌اى بيرون مىآيد در ابتدا صاف و پاك است ، نه آلودگى محسوس و نه آلودگى نامحسوس دارد ولى تدريجاً كه در بسترهايى قرار مىگيرد ممكن است آلودگيهايى پيدا كند ، و نيز آب اين خاصيت را دارد كه ممكن است به وسايلى آن را تصفيه كرد و آلودگيها را از آن گرفت ، همين‌طور دين مقدس اسلام در ابتدا ، هم صاف بوده و هم پاك ولى خواه ناخواه در طول چهارده قرن كه در بستر افكار مردم قرار گرفته آلودگيهايى در آن پيدا شده است . ولى آنچه كه مايهء خوشوقتى است اين است كه دستگاه تصفيه براى پاك كردن اين آلودگيها وجود دارد . دستگاه تصفيه در درجهء اول خود قرآن است كه مصون و محفوظ از هرگونه تغييرى در دست است . ديگر سنت قطعى پيغمبر اكرم است كه از آن هم به مقدار كافى در دست داريم . سوم عقل است كه دين مقدس اسلام عقل را حجت و معتبر شناخته است . ما اگر اين سه مقياس را به كار ببريم ، مىتوانيم خودمان را از هرگونه لغزش و غلطى مصون بداريم و انحرافات و

--> ( 1 ) حشر / 7